{"id":339827,"date":"2023-11-23T10:53:45","date_gmt":"2023-11-23T10:53:45","guid":{"rendered":"https:\/\/lightsourcebp.staging.1int.co.uk\/?post_type=project&p=339827"},"modified":"2026-01-06T08:38:47","modified_gmt":"2026-01-06T08:38:47","slug":"maen-hir-solar-energy-storage-welsh","status":"publish","type":"project","link":"https:\/\/lightsourcebp.staging.1int.co.uk\/uk\/project\/maen-hir-solar-energy-storage-welsh\/","title":{"rendered":"Maen Hir Solar and Energy Storage (Cymraeg)"},"content":{"rendered":"
\n
<\/div>\n\n
\n
\n
\n

Solar a Storio Ynni Maen Hir<\/h1>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
<\/div>\n<\/section>\n \n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n \n \n \n \n \"Rows\n <\/picture>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n
\n
<\/div>\n\n \n
\n
\n
\n
\n
\n Gweld tudalen yn Saesneg<\/span> <\/svg><\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
<\/div>\n <\/section>\n\n\n
\n
<\/div>\n\n \n
\n
\n
\n \n

Mae Dogfen y Rhaglen<\/a> yn cynnwys amserlen gynhwysfawr o broses cyn-ymgeisio\u2019r ymgeisydd. Paratowyd y ddogfen yn unol \u00e2 chanllawiau cyhoeddedig; Prosiectau Seilwaith o Arwyddoc\u00e2d Cenedlaethol: Prosbectws Cyn Ymgeisio 2024, a Deddf Cynllunio 2008: Cam cyn ymgeisio ar gyfer Prosiectau Seilwaith o Arwyddoc\u00e2d Cenedlaethol.<\/p>\n\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n

<\/div>\n<\/section>\n\n\n
\n
<\/div>\n\n \n
\n
\n
\n \n

Y Prosiect<\/h2>\n

Prosiect Maen Hir, prosiect ynni solar ac arbed ynni gyda gallu cynhyrchu o 360 megawat (MW) cerrynt eiledol (AC). Mae hyn yn golygu y gallai gynhyrchu digon o ynni gl\u00e2n i bweru dros 140,000 o gartrefi (cywerthedd) ac osgoi dros 70,000 o dunelli o CO2 bob blwyddyn.<\/p>\n

Bydd y Prosiect yn cyflwyno buddion economaidd, cymunedol ac amgylcheddol, ac wrth wneud hynny, chwarae rhan allweddol yn Rhaglen Ynys Ynni Cyngor Sir Ynys M\u00f4n.<\/p>\n

Byddai\u2019r Prosiect hefyd yn cyfrannu at dargedau Llywodraeth Cymru i gyflawni Net Sero erbyn 2050 ac i gynhyrchu tua 70% o drydan o ffynonellau adnewyddadwy.<\/p>\n

Mae\u2019r safle Solar PV yn cynnwys tua 1,284 hectar (ha) ar draws tri darn o dir:<\/p>\n

\u2022 Gogledd Maen Hir \u2013 yn cynnwys tir ger Rhosgoch a Bodewryd
\n\u2022 Canol Maen Hir \u2013 yn cynnwys tir o gwmpas ymyl ogleddol a dwyreiniol Llyn Alaw
\n\u2022 De Maen Hir \u2018A\u2019 a \u2018B\u2019 \u2013 yn cynnwys tir i\u2019r gogledd-ddwyrain a de-ddwyrain o Lannerchymedd<\/p>\n

Mae\u2019r tir yn cynnwys caeau amaethyddol a ddefnyddir ar gyfer pori\u2019n bennaf, gyda darn o dir llwyd o fewn Gogledd Maen Hir ger Rhosgoch, a oedd gynt yn ddepo olew.<\/p>\n

Mae\u2019r Prosiect hefyd yn cynnwys Prosiect Solar Cymunedol 5MWp*. Bydd yr incwm a gynhyrchir o hyn yn cael ei ddefnyddio i ariannu prosiectau sy\u2019n uniongyrchol fuddio cymunedau lleol a\u2019r amgylchedd, a allai gynnwys ategu seilwaith presennol a chreu mannau hamdden newydd.<\/p>\n

Mae\u2019r cyn-Ddepo Olew wedi\u2019i gynnig fel y lleoliad dewisol ar gyfer y Prosiect Solar Cymunedol ac Arbed Ynni. Gallai\u2019r Prosiect gynnwys gwelliannau seilwaith ar y safle tir llwyd a allai helpu i ddatgloi ei botensial datblygu a chefnogi cyfleoedd cyflogaeth yn y dyfodol.<\/p>\n

Ar hyn o bryd, mae ein dyluniad yn ddangosol. Gall rhai elfennau a ddangosir ar y cynllun meistr newid yn seiliedig ar yr adborth a dderbyniwn yn ystod yr ymgynghoriad.<\/p>\n

Bydd y prosiect yn weithredol am hyd at 60 mlynedd. Yn ystod y cyfnod gweithredol, bydd y tir o dan ac o amgylch y paneli solar yn parhau\u2019n dir glaswelltog ac yn cael ei reoli drwy bori neu dorri er mwyn gwarchod adnoddau pridd ac ansawdd tir amaethyddol. Ar ddiwedd y cyfnod gweithredol, bydd y prosiect yn cael ei ddatgomisiynu a\u2019r tir yn cael ei adfer.<\/p>\n

*MWp yw\u2019r gallu uchaf (brig) o gapasiti solar MW DC gosodedig<\/p>\n\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n

<\/div>\n <\/section>\n\n\n
\n
<\/div>\n\n \n
\n
\n
\n \n

Lleoliad y Prosiect<\/h2>\n\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
<\/div>\n<\/section>\n\n\n
\n
<\/div>\n\n
\n
\n
\n \"Geographic<\/picture>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
<\/div>\n<\/section>\n\n\n
\n
<\/div>\n\n \n
\n
\n
\n \n

Sut mae Ffermydd Solar yn Gweithio<\/h3>\n

Mae ffermydd solar yn dal golau\u2019r haul er mwyn cynhyrchu trydan, sy\u2019n cael ei fwydo i\u2019r Grid Cenedlaethol drwy is-orsaf. Gellir storio ynni ychwanegol a gynhyrchir mewn batri a\u2019i fwydo i\u2019r rhwydwaith pan fydd galw mawr. Mae ardaloedd gweithrediadol y safle yn wedi eu hamgylchynu gyda ffens diogelwch er mwyn sicrhau diogelwch y safle a\u2019r gymuned leol fel ei gilydd. Bydd mesurau diogelwch megis camera cylch cyfyng yn eu lle, er na fydd y safle yn cael ei oleuo yn y nos.<\/p>\n

Mae\u2019r paneli solar wedi eu trefnu\u2019n rhesi a\u2019u cysylltu gyda cheblau sy\u2019n trosglwyddo\u2019r ynni a gynhyrchir i wrthdroyddion.<\/p>\n

Mae gwrthdroyddion yn hanfodol er mwyn trosi\u2019r trydan cerrynt union (DC) a gynhyrchir gan y paneli solar i gerrynt eiledol (AC), sef y math o drydan a ddefnyddir mewn cartrefi a busnesau. Mae\u2019r is-orsafoedd parsel 33kV yn casglu\u2019r trydan a gynhyrchir, ac mae\u2019r is-orsaf prosiect 132kV yn cynyddu ei foltedd cyn ei drosglwyddo i is-orsaf y Grid Cenedlaethol.<\/p>\n

Mae storio batri yn chwarae rhan allweddol er mwyn cadw\u2019r trydan yn ystod yr amser pan na fydd llawer o alw amdanon, a\u2019i ryddhau pan fydd ei angen fwyaf.<\/p>\n

Gall gwrthdroyddion gael eu lleoli o dan y paneli solar neu mewn ardaloedd dynodedig. Mae\u2019r ardaloedd hyn, hefyd yn gartref i offer megis g\u00ear trosglwyddo, sy\u2019n rheoli systemau trydanol, a thrawsnewidyddion, sy\u2019n cynyddu\u2019r foltedd i\u2019r lefel angenrheidiol ar gyfer trosglwyddo i\u2019r is-orsaf.<\/p>\n

Defnyddir ceblau tanddaearol er mwyn cysylltu gwahanol rannau o\u2019r fferm solar a throsglwyddo trydan i is-orsaf y Grid Cenedlaethol.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n

<\/div>\n<\/section>\n\n\n
\n
<\/div>\n\n \n
\n
\n
\n \n

Buddion y Prosiect<\/h3>\n

Mae\u2019r Prosiect yn cynnig ystod eang o fuddion i\u2019r gymuned leol ac economi\u2019r rhanbarth, gan gynnwys cyfleoedd cyflogaeth, gwelliannau amgylcheddol, a manteision cymdeithasol hirdymor.<\/p>\n\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n

<\/div>\n<\/section>\n\n\n
\n
<\/div>\n\n \n
\n
\n
\n
\n

Buddion Economaidd a Chyflogaeth<\/h4>\n
\n

Bydd y Prosiect yn creu cyfleoedd sylweddol ar gyfer creu swyddi lleol a thwf economaidd. Yn ystod y cyfnod adeiladu, disgwylir creu tua 1,320 o swyddi. Yn ystod y cyfnod gweithredol bydd y prosiect yn cefnogi tua 10-12 o swyddi llawn amser. Bydd y rolau hyn yn amrywio o swyddi arbenigol a hynod fedrus i lafur cyffredinol, gan ddarparu sbectrwm eang o gyfleoedd cyflogaeth. Yn ychwanegol, bydd yr economi\u2019n elwa o swyddi anuniongyrchol, a gefnogir drwy\u2019r gadwyn gyflenwi.<\/p>\n

Drwy bartneru \u00e2 sefydliadau addysgol lleol megis Gr\u0175p Llandrillo Menai a Phrifysgol Bangor, bydd y Prosiect hefyd yn cyfrannu at ddatblygiad sgiliau yn y sector ynni adnewyddadwy, gan sicrhau manteision parhaol i\u2019r gymuned. Ceir mwy o fanylion am y mentrau hyn yn ein Strategaeth Cyflogaeth a Sgiliau Ddrafft (PESS) sydd wedi\u2019i chynnwys yn y deunyddiau ymgynghori.<\/p>\n

Bydd y Prosiect hefyd yn fuddiol i weithgareddau amaethyddol lleol. Bydd yn darparu ffynhonnell incwm ychwanegol i ffermydd lleol, wrth iddynt barhau \u00e2 gweithgareddau ffermio hanfodol megis pori defaid. Bydd y refeniw ychwanegol hwn yn helpu i gefnogi parhad gweithgareddau amaethyddol ar Ynys M\u00f4n, gan fanteisio ar y gymuned ffermio leol wrth gynnal cymeriad gwledig yr ardal.<\/p>\n\n <\/div>\n

Diogelwch Ynni a Gwelliannau Seilwaith<\/h4>\n
\n

Trwy wella dibynadwyedd cyflenwad p\u0175er cenedlaethol, bydd Prosiect Maen Hir yn cyfrannu at annibyniaeth ynni a diogelwch rhanbarthol. Bydd hyn yn helpu i ddiogelu anghenion p\u0175er y rhanbarth wrth gefnogi\u2019r trawsnewid i ffynonellau ynni adnewyddadwy.<\/p>\n

Yn ogystal, mae\u2019r Prosiect yn cefnogi Rhaglen Ynys Ynni Cyngor Sir Ynys M\u00f4n ac yn cyfrannu at dargedau net sero rhanbarthol a chenedlaethol.<\/p>\n\n <\/div>\n <\/div>\n

\n

Buddion Amgylcheddol a Bioamrywiaeth<\/h4>\n
\n\n

Nod y Prosiect yw cyfoethogi\u2019r amgylchedd lleol trwy wella bioamrywiaeth, creu cynefinoedd newydd ar gyfer bywyd gwyllt, a chynnal gweithgareddau amaethyddol fel pori da byw a phlannu blodau gwyllt. Bydd yr ymdrechion hyn yn hyrwyddo iechyd yr ecosystem leol ac yn cyfrannu at y nod ehangach o gynaliadwyedd amgylcheddol. <\/p>\n

Bydd adfer nodweddion traddodiadol y dirwedd, megis \u2018cloddiau\u2019 (caeau wedi\u2019u harwynebu \u00e2 cherrig), yn helpu i atgyfnerthu cymeriad a diwylliant y rhanbarth, tra hefyd yn cefnogi bioamrywiaeth. Drwy integreiddio amaethyddiaeth, creu cynefinoedd ar gyfer bywyd gwyllt, a gwella bioamrywiaeth, bydd y Prosiect yn sicrhau bod amgylchedd unigryw M\u00f4n yn cael ei gadw a\u2019i wella ar gyfer cenedlaethau\u2019r dyfodol. Mae rhagor o fanylion ar fuddion Amgylcheddol a Bioamrywiaeth ar gael yn yr Adroddiad Gwybodaeth Amgylcheddol<\/p>\n\n <\/div>\n

Buddion Cymunedol a Chymdeithasol<\/h4>\n
\n\n

Mae\u2019r Prosiect yn darparu amrywiaeth o fuddion sylweddol i\u2019r gymuned leol, gan gynnwys y posibilrwydd o gyflwyno prosiect solar cymunedol 5MWp. Bydd yr incwm a gynhyrchir gan y prosiect hwn yn cael ei ddyrannu i fentrau lleol a phrosiectau amgylcheddol, gan ddarparu cymorth tymor hir ar gyfer rhaglenni cymunedol.<\/p>\n

Mae\u2019r Prosiect hefyd yn anelu at wella adnoddau hamdden ac amwynder i\u2019r gymuned leol ac ymwelwyr. Bydd y Prosiect yn archwilio cyfleoedd i wella hawliau tramwy cyhoeddus presennol, gan eu gwneud yn fwy hygyrch a phleserus i bawb. Gallai\u2019r gwelliannau hyn ddarparu buddion parhaol i\u2019r gymuned leol trwy hyrwyddo llesiant a gwella ansawdd bywyd. Mae rhagor o fanylion ar fuddion Amgylcheddol a Bioamrywiaeth ar gael yn yr Adroddiad Buddion Cydweithredol.<\/p>\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n

<\/div>\n <\/section>\n\n\n
\n
<\/div>\n\n \n
\n
\n
\n \n

Y Broses Gynllunio<\/h2>\n

Mae Prosiect Maen Hir wedi\u2019i ddosbarthu fel Prosiect Seilwaith o Arwyddoc\u00e2d Cenedlaethol (NSIP) oherwydd ei fod wedi\u2019i gynnig i gael gallu cynhyrchu o fwy na 350 MW.<\/p>\n\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n

<\/div>\n<\/section>\n\n\n
\n
<\/div>\n\n \n
\n
\n
\n
\n

Proses Gorchymyn Cydsyniad Datblygu (DCO)<\/h3>\n
\n

Mae hyn yn golygu, i adeiladu Maen Hir, byddwn yn gwneud cais am Orchymyn Cydsyniad Datblygu (DCO). Mae ceisiadau DCO yn cael eu cyflwyno i\u2019r Arolygiaeth Gynllunio (PINS) ac yn cael eu gwneud i\u2019r Ysgrifennydd Gwladol ar gyfer yr Adran Diogelwch Ynni a Net Sero (DESNZ). Bydd y cais DCO yn destun archwiliad gan awdurdod archwilio a benodir gan yr Ysgrifennydd Gwladol i wneud argymhelliad iddynt ynghylch a ddylid rhoi cydsyniad datblygu ai peidio. Mae\u2019r penderfyniad terfynol ynghylch a ddylid rhoi cydsyniad datblygu ai peidio yn gorffwys gyda\u2019r Ysgrifennydd Gwladol. Mae mwy o wybodaeth am y broses DCO ar gael yma<\/a>.<\/p>\n\n <\/div>\n <\/div>\n

\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n
<\/div>\n <\/section>\n\n\n
\n
<\/div>\n\n \n
\n
\n
\n \n

Ymgynghoriad Cyhoeddus<\/h2>\n

Mae adborth gan y gymuned yn hanfodol i\u2019n helpu i lunio\u2019r Prosiect a sicrhau ei fod yn adlewyrchu anghenion a blaenoriaethau lleol. Rydym yn croesawu eich adborth ar wahanol elfennau o\u2019r Prosiect, fel cynllun y safle, ystyriaethau amgylcheddol, a buddion i\u2019r gymuned.<\/p>\n

Cyn cyflwyno cais DCO, mae\u2019n rhaid i ni gynnal ymgynghoriad statudol yn unol \u00e2 Deddf Cynllunio 2008. Mae manylion am sut rydym yn ymgynghori wedi\u2019u nodi yn ein Datganiad Ymgynghoriad Cymunedol (\u2018SoCC\u2019), y gallwch ddod o hyd iddo yn yr adran dogfennau.<\/p>\n\n <\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n

<\/div>\n<\/section>\n\n\n
\n
<\/div>\n\n \n
\n
\n
\n
\n

Yr Hyn Rydym yn Ymgynghori Arno<\/h3>\n
\n

Yn ystod yr ymgynghoriad statudol, buom yn croesawu ac yn ystyried adborth ar bob agwedd ar y Prosiect ac yn gwahodd sylwadau ar y canlynol:<\/p>\n